Gelako leihotik - Pantailarik gabeko 10 egunak

Pantailekin dugun harremanari buruzko gogoetatzea da “10 egunez pantailak utzi” desafioaren helburua. Iaz, Baionako Poloko ikastolak altxatu du eta egitasmo biziki emankorra izan da.

Etengabe inguruan – eskolan eta etxen ere - ditugun pantailen tokiaz gogoetatzen dugu, eta haurrengan duten eraginaz arranguratzen gara. Horregatik 2003an, Jacques Brodeur quebectarrak “10 egunez pantailak utzi” desafioa bultzatu zuen. Ikastetxean, desafio kolektiboa nahiz indibiduala altxatu behar dute ikasleek, usaian pantailen aitzinean ematen duten aisialdi denbora bestela iraganez.
2018an, Jacques Brodeurek “pantailarik gabe hamar egunez” proiektua Euskal Herrian aurkeztu zuen, proiektu hori bera eraman zuten irakasle, langile, animatzaile eta psikologoekin. Maialen Elosegi Poloko ikastolako irakaslea elkarretaratze horretara joan zen. Interesgarria kausitu zuen eta desafio horren antolatzea proposatu zien ikastolako lankideei. Oztibarreko ikastolako esperientzia eta materiala baliaturik, proiektua abiatu zuten ikastolako ikasle guziekin, eta oraino barnako lehen mailakoekin ama eskolakoekin baino.
Helburu nagusia hau da: nork bere pantailen erabiltzeko duen usaiaz gogoetatzea, eta hein batean ardurak hartzea. Dokumentu azterketaz gain (testu, bideo, taula), ahozko gaitasunak ere landu dituzte: pantailen alde onen eta txarren eztabaidatzea, haien agerian emateko... Beste helburu nagusietarik bat: familiak egitasmo horretan parte harraraztea. Segidan, gaia burasoen elkarrizketetan agertu da, berdin irakasleekin eta haurrekin.
Lehen urratsa ikasgelan egin da: gaia aipatu, artikuluak irakurri... Haurrek inkesta anonimo bat egin dute, pantailen erabileraz diagnostiko baten egiteko gisan. Burasoekin bilkura bat antolatu dute proiektuaren aurkezteko. Elkarrizketa une biziki aberatsa izan da. Gero, 10 egunez, ikasle guziek, taula baten laguntzaz, puntuak kontatu dituzte etxen, eta eskola egunetan goizero denen arteko puntuen batura egin dute. Geletan denbora hartu dute bakoitzaren lorpenak edo zailtasunak adierazteko, denbora pasa ideien partekatzeko... Proiektua bukatzean, ikasgela guzietako haurrek besta egin dute puntu irabazien ospatzeko. Ondotik, ebaluazio inkesta bat bete dute denek, eta ikastolako jende helduek ere.
Emaitzak biziki positiboak izan dira. “Zer poza, haurrak lasterka heldu zaizkizularik goizetan (bereziki usu pantailekin zirenak) harro harro punttu guziak irabazi baitituzte. Denak barne ginen” dio Maialenek. Anitzek gauza berriak egin dituzte: eskulan gehiago, kanpoan egon, irakurri, kirola egin, familian gehiago lagundu... Halere, horrelako proiektuetan, burasoen eragina biziki handia da. Haurra etxen sostengatua baldin bada, desafioa aiseago altxatuko du, lagundua ez denari zailagoa izan daitekeelarik. Baina desafioan inplikatu dira gehien-gehienak, bai ikasleak, bai jende helduak, eta dinamika berezia sortu da eskolan eta burasoekin.
2020ko desafioa maiatzaren 26tik ekainaren 4ra iraganen da. 2019an bezala, Euskal Herriko egitura anitzek hartan parte hartuko dute.

Gehiago jakiteko; https://10jourssansecransurrugne.org/eu/#defi https://www.10jourssansecrans.org/eu/

Ikus 2019ko maiatzeko Gelako leihotik artikulua: Euskal literatura, hizkuntzen arteko zubia